2- 1- 4- 1) تئوری پیوند ضعیف ………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 23
2- 1- 4- 2) تئوری شکاف ساختاری …………………………………………………………………………………………………………………………………….. 23
2- 1- 4- 3) تئوری منابع اجتماعی …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 24
2- 1- 4- 4) مدل کیفی سرمایه اجتماعی ………………………………………………………………………………………………………………………………… 25
2- 1- 4- 5) مدل CLRLA ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 26
2- 1- 4- 6) مدل SCAT …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 27
2- 1- 4- 7) مدل کمی برای سرمایه اجتماعی ……………………………………………………………………………………………………………………… 29
2- 1- 4- 8) مدل سرمایه اجتماعی گوشال و ناهاپیت ………………………………………………………………………………………………………… 30
2- 1- 4- 9) مدل سرمایه اجتماعی استون …………………………………………………………………………………………………………………………….. 32
2- 1- 4- 10) دیدگاه سرمایه اجتماعی هسلی و همکاران ………………………………………………………………………………………………. 33
2- 1- 4- 11) چارچوب سرمایه اجتماعی مشترک و اعتبار مشترک ( شهرت مشترک ) ویدمن و همکاران ……………….. 33
2- 1- 4- 12) مدل سرمایه اجتماعی لینا و وان بورن ………………………………………………………………………………………………………….. 34
2- 1- 4- 13) مدل سرمایه اجتماعی لاک لی ……………………………………………………………………………………………………………………….. 34
2- 1- 4- 14) رویکرد کندی در سرمایه اجتماعی ………………………………………………………………………………………………………………. 35
2- 1- 5) مزایای سرمایه اجتماعی ………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 38
2- 1- 6) دیدگاه های انتقادی پیرامون سرمایه اجتماعی …………………………………………………………………………………………………… 39
2- 1- 7) نشانه‌های ضعف سرمایه‌های اجتماعی در سازمان ها ……………………………………………………………………………………….. 42
2- 1- 8) عوامل مؤثر بر شکل گیری سرمایه اجتماعی ……………………………………………………………………………………………………… 43
2- 1- 9) روش های اندازه گیری سرمایه اجتماعی …………………………………………………………………………………………………………… 45
2- 1- 10) سرمایه اجتماعی و آموزش عالی ………………………………………………………………………………………………………………………. 46
2- 2) بخش دوم – اخلاق حرفه‌ای
2- 2- 1) مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 50
2- 2- 2 ) تعاریف اخلاق حرفه‌ای …………………………………………………………………………………………………………………………………………. 50
2- 2- 3) تاریخچه اخلاق حرفه‌ای ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 52
2- 2- 4) اخلاق حرفه‌ای در دانشگاه ……………………………………………………………………………………………………………………………………. 53
2- 2- 5) اعضای هیأت علمی و اخلاق حرفه‌ای ……………………………………………………………………………………………………………….. 54
2- 2- 6) ابعاد اخلاق حرفه‌ای در دانشگاه …………………………………………………………………………………………………………………………… 55
2- 2- 6- 1) مسئولیت علمی …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 55
2- 2- 6- 2) باور به خودکارایی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 62
2- 2- 6- 3) حس تعلق به اجتماع علمی ………………………………………………………………………………………………………………………………… 63
2- 2- 7) عوامل مؤثر بر اخلاق حرفه‌ای اساتید دانشگاه …………………………………………………………………………………………………….. 65
2- 2- 7- 1) فرهنگ رشته‌ها …………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 65
2- 2- 7- 2) فرهنگ نهادی …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 66
2- 2- 7- 3) فرهنگ نظام ملی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 66
2- 2- 8) استراتژی درونی کردن اخلاق حرفه‌ای دانشگاهی ………………………………………………………………………………………………… 67
2- 3) بخش سوم – پیشینه تحقیق
2- 3- 1) مطالعات داخلی …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 72
2- 3- 2) مطالعات خارجی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 77
فصل سوم: روش اجرای تحقیق
3- 1) مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 80
3- 2) روش تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 80
3- 3) جامعه آماری ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 81
3- 4) نمونه آماری ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 81
3- 5) ابزار جمع آوری داده‌ها …………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 82
3- 5 – 1) پرسش نامه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 83
3- 6) روایی و پایایی ابزار گرد آوری داده ها …………………………………………………………………………………………………………………………………. 84
3- 6 – 1) روایی …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 84
3- 6 – 1- 1) روایی صوری و محتوایی ………………………………………………………………………………………………………………………………………. 84
3- 6 – 1- 2) روایی سازه ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 84
3- 6 – 2) پایایی …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 92
3- 7) روش تجزیه و تحلیل داده‌ها …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 93
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها
4- 1) مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 95

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

4- 2) آمار توصیفی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 96
4- 2- 1) متغیرهای جمعیت شناختی ……………………………………………………………………………………………………………………………………….. 96
4- 2- 2) متغیرهای تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 102
4- 2- 2- 1) بعد سرمایه رابطه‌ای ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 102
4- 2- 2- 2) بعد سرمایه شناختی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 103
4- 2- 2- 3) بعد سرمایه ساختاری ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 104
4- 2- 2- 4) سرمایه اجتماعی …………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 105
4- 2- 2- 5) اخلاق حرفه‌ای ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 106
4- 3) بررسی نرمال بودن داده‌ها …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 107
4- 4) آمار استنباطی …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 108
4- 5) ارائه مدل و نتایج تحلیل ضرایب مسیر …………………………………………………………………………………………………………………………… 112
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات
5- 1) مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 116
5- 2) نتایج آمار توصیفی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 116
5- 3) نتایج آمار استنباطی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 118
5- 4) ارائه مدل عملیاتی از مدل مفهومی …………………………………………………………………………………………………………………………………. 120
5- 5) پیشنهادات تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 121
5- 6) محدودیت‌های تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 125
منابع و ماخذ ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 127
پیوست ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 135
چکیده انگلیسی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 160
فهرست اشکال و مدل‌ها
شکل 1- 1) مدل مفهومی تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 11
شکل 2- 1) نحوه‌ی ارتباط سرمایه اجتماعی در سطوح مختلف …………………………………………………………………………………………. 26
شکل 2- 2) مدل SCAT ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 28
شکل 2- 3) مدل استون ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 32
شکل 2- 4) ابعاد سرمایه اجتماعی از دیدگاه لاک لی …………………………………………………………………………………………………………… 35
شکل 2- 5) نشانه‌های ضعف سرمایه‌های اجتماعی در سازمان ………………………………………………………………………………………….. 43
شکل 2- 6) عوامل موثر در تولید سرمایه اجتماعی ……………………………………………………………………………………………………………… 44
شکل 2- 7) خصوصیات مدیران مولد سرمایه اجتماعی ……………………………………………………………………………………………………… 47
شکل 2- 8) رابطه متعامل هنجارهای دانشگاهی، اجتماع علمی و توسعه و پیشرفت علم …………………………………………….. 68
شکل 3- 1) ضریب مسیر در حالت استاندارد ………………………………………………………………………………………………………………………… 85
شکل 3- 2) مقدارT برای ضریب مسیر …………………………………………………………………………………………………………………………………… 86
شکل 3- 3) ضریب مسیر در حالت استاندارد ………………………………………………………………………………………………………………………… 89
شکل 3- 4) مقدارT برای ضریب مسیر ………………………………………………………………………………………………………………………………….. 90
شکل 4- 1) ضریب مسیر در حالت استاندارد …………………………………………………………………………………………………………………………. 112
شکل 4- 2) ضریب مسیر در حالت غیر استاندارد ……………………………………………………………………………………………………………….. 113
شکل 4- 3) مدل مفهومی و رگرسیون هر مسیر ………………………………………………………………………………………………………………….. 114
شکل 5- 1) مدل عملیاتی تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 121
فهرست جداول
جدول 2- 1) تعاریف مختلف از سرمایه اجتماعی براساس هدف و سطح تحلیل ……………………………………………………………….. 22
جدول 2- 2) شاخص های اخلاق حرفه‌ای معطوف به علم …………………………………………………………………………………………………….. 62
جدول 3- 1) تعداد اعضای هیأت علمی واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی استان گیلان ……………………………………………………… 82
جدول 3- 2) توزیع تعداد و شماره سوالات پرسشنامه برحسب ابعاد سرمایه اجتماعی و اخلاق حرفه ای ……………………… 83
جدول 3- 3) جدول تحلیل عامل تاییدی به تفکیک سوالات ………………………………………………………………………………………………….. 87
جدول 3- 4) شاخص برازش مدل تحلیل عامل تاییدی پرسشنامه سرمایه اجتماعی …………………………………………………………… 88
جدول 3- 5) جدول تحلیل عامل تاییدی به تفکیک سوالات …………………………………………………………………………………………………… 91
جدول 3- 6) شاخص برازش مدل تحلیل عامل تاییدی پرسشنامه سرمایه اجتماعی …………………………………………………………… 92
جدول 3- 7) ضریب پایایی پرسشنامه سرمایه اجتماعی و اخلاق حرفه ای …………………………………………………………………………… 93
جدول 4- 1) توزیع فراوانی و درصد جنسیت پاسخ گویان ………………………………………………………………………………………………………. 96
جدول 4- 2) توزیع فراوانی و درصد سن پاسخ گویان ……………………………………………………………………………………………………………… 97
جدول 4- 3) توزیع فراوانی و درصد تحصیلات پاسخ گویان …………………………………………………………………………………………………. 98
جدول 4- 4) توزیع فراوانی و درصد درجه علمی پاسخ گویان ………………………………………………………………………………………………. 99
جدول 4- 5) توزیع فراوانی و درصد نوع استخدامی پاسخ گویان …………………………………………………………………………………………. 100
جدول 4- 6) توزیع فراوانی و درصد سابقه کار پاسخ گویان …………………………………………………………………………………………………… 101
جدول 4- 7) توصیف متغیر سرمایه ارتباطی ……………………………………………………………………………………………………………………………… 102
جدول 4- 8) توصیف متغیر سرمایه شناختی ……………………………………………………………………………………………………………………………….. 103
جدول 4 – 9) توصیف متغیر سرمایه ساختاری …………………………………………………………………………………………………………………………. 104
جدول 4- 10) توصیف متغیر سرمایه اجتماعی …………………………………………………………………………………………………………………………… 105
جدول 4- 11) توصیف متغیر اخلاق حرفه‌ای ………………………………………………………………………………………………………………………………. 106
جدول 4- 12) نتایج آزمون کولموگراف- اسمیرنوف ……………………………………………………………………………………………………………… 107
جدول 4- 13) ضریب همبستگی بین سرمایه اجتماعی و اخلاق حرفه ای …………………………………………………………………………… 108
جدول 4- 14) ضریب همبستگی بین سرمایه شناختی و اخلاق حرفه ای …………………………………………………………………………….. 109
جدول 4- 15) ضریب همبستگی بین سرمایه ارتباطی و اخلاق حرفه ای ……………………………………………………………….. 110
جدول 4- 16) ضریب همبستگی بین سرمایه ساختاری و اخلاق حرفه ای ………………………………………………………………. 111
جدول 4- 17) ضریب مسیر در حالت استاندارد ………………………………………………………………………………………………………………………………. 113
جدول 4- 18) خروجی نرم افزار آموس …………………………………………………………………………………………………………………………………… 114
جدول 5- 19) شاخص های تدوین منشور اخلاقی دانشگاه …………………………………………………………………………………………………. 123
جدول 5- 20) شاخص های مربوط به مسئولیت علمی ……………………………………………………………………………………………………….. 123
فهرست نمودارها
نمودار 4- 1) نمودار فراوانی جنسیت ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 96
نمودار 4- 2) نمودار فراوانی سن ………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 97
نمودار 4- 3) نمودار فراوانی تحصیلات ……………………………………………………………………………………………………………………………………. 98
نمودار 4- 4) نمودار فراوانی درجه علمی ………………………………………………………………………………………………………………………………… 99
نمودار 4- 5) نمودار فراوانی نوع استخدامی …………………………………………………………………………………………………………………………… 100
نمودار 4- 6) نمودار فراوانی سابقه کار ……………………………………………………………………………………………………………………………………… 101
نمودار 4- 7) هیستوگرام متغیر سرمایه ارتباطی ……………………………………………………………………………………………………………………….. 102
نمودار 4- 8) هیستوگرام متغیر سرمایه شناختی ………………………………………………………………………………………………………………………. 103
نمودار 4- 9) هیستوگرام متغیر سرمایه ساختاری ……………………………………………………………………………………………………………………. 104
نمودار 4- 10) هیستوگرام متغیر سرمایه اجتماعی …………………………………………………………………………………………………………………. 105
نمودار 4- 11) هیستوگرام متغیر اخلاق حرفه ای …………………………………………………………………………………………………………………. 106
چکیده :
دانشگاه نظامی مبتنی بر هنجارهای درونی و نهادی شده است که ماهیتی جهان شمول داشته و سبب می‌شوند تا زندگی دانشگاهی و به تبع آن زندگی اعضای دانشگاهی، از ویژگی هنجاری یا به زعم صاحب نظران حوزه آموزش عالی از مولفه‌های اخلاق حرفه‌ای برخوردار گردد. هدف از این مطالعه بررسی ارتباط میان سرمایه اجتماعی و اخلاق حرفه‌ای در بین اعضای هیأت علمی واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی استان گیلان می‌باشد. این تحقیق مطالعه‌ای توصیفی- همبستگی که از نظر ارتباط بین متغیرها علی محسوب می گردد. از نظر هدف مطالعه‌ای کاربردی و از نظر درجه اهمیت و کنترل داده‌ها نیز تحقیقی پیمایشی است. جامعه پژوهش را کلیه اعضای هیأت علمی واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی استان گیلان به تعداد 846 نفر تشکیل می‌دهند. روش نمونه گیری تصادفی طبقه‌ای بوده و مبنای آن واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی در استان گیلان می‌باشد. حجم نمونه با استفاده از جدول کرجسی مورگان 265 نفر محاسبه گردید. برای جمع آوری داده‌ها از دو پرسشنامه محقق ساخته سرمایه اجتماعی و اخلاق حرفه‌ای استفاده گردید. بررسی روایی پرسشنامه‌های اخلاق حرفه‌ای و سرمایه اجتماعی بر اساس روش تحلیل ساختارهای عاملی تاییدی و با استفاده از نرم افزار LISREL انجام گرفت. نتایج تحلیل عاملی تاییدی، ضرایب روایی بالا برای هر یک از شاخص های سازه‌های سرمایه اجتماعی و اخلاق حرفه‌ای را نشان دادند. به منظور بررسی فرضیه‌ها به علت نرمال نبودن متغیرها از ضریب همبستگی اسپیرمن با استفاده از نرم افزار18 SPSS استفاده شد و روابط معنی دار آماری برای کلیه فرضیات آماری بدست آمد. نتایج تحقیق نشان داد که ارتباط مثبت و معنا داری بین سرمایه اجتماعی و ابعاد آن با اخلاق حرفه‌ای در بین اعضای هیأت علمی واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی استان گیلان وجود دارد. مدل‌های ارائه شده (برگرفته از مدل مفهومی تحقیق) توسط نرم افزار AMOS 18 نشان دهنده برازش داده‌های تجربی با داده‌های مشاهده شده بود.
کلمات کلیدی: سرمایه اجتماعی، سرمایه ارتباطی، سرمایه ساختاری، سرمایه شناختی، اخلاق حرفه ای
فصل اول
کلیات تحقیق
1-1) مقدمه
محیط اجتماعی دانشگاه بمثابه نهاد متولی تولید علم، نقش عمده‌ای را در انتقال فرهنگ، درونی کردن هنجارها و ارزش های دانشگاهی- حرفه‌ای و توسعه مفهوم “مبادله اجتماعی” ایفا می‌کند (باربور، 1362). دانشگاه دارای یک نظام هنجاری درونی و خاص است. این هنجارهای درونی جهان شمول، سبب می‌شوند تا زندگی دانشگاهی و به تبع آن زندگی اعضای دانشگاهی، از ویژگی هنجاری یا به زعم صاحب نظران حوزه آموزش عالی از مولفه‌های اخلاق حرفه‌ای برخوردار گردد (نورشاهی، 1382). توسعه و ارتقاء کارکردهای سه گانه دانشگاهی با اخلاق حرفه‌ای اعضای دانشگاهی در پیوندی تنگاتنگ قرار دارد. بطوریکه امروزه اخلاق حرفه‌ای و مباحث مربوط به آن همچون مسئولیت علمی، باور به خود کارایی، حس تعلق به اجتماع علمی، باور به مسئولیت اجتماعی به ضرورتی انکار ناپذیر در فعالیت شغلی اعضاء هیأت علمی دانشگاهی تبدیل شده است. اخلاق حرفه‌ای دانشگاهی، به مجموعه‌ای از رهنمود‌های اخلاقی و ارزشی اطلاق می‌گردد که رفتارهای سازمانی اعضاء دانشگاهی را در آموزش، پژوهش و کنش عقلایی در میدان دانشگاه را هدفمند نموده و هماهنگی در حرکت بسوی شیوه مطلوب فعالیت دانشگاهی را میسر و امکان تحول معرفتی پویا را در اجتماع علمی امکان پذیر می‌سازد (قانعی راد، 1385). اهمیت روابط اجتماعی، ماهیت و بستر شکل گیری مبادلات اجتماعی و فهم صحیح از اخلاقیات حوزه علم و اندیشه، توجه رهبران و سیاست گذاران آموزش عالی را به درک عوامل تاثیر گذار برآن جلب نموده است. ســرمایه اجتماعی، بستر مناسبی برای بهره وری سرمایه انسانی و فیزیکی و راهی برای نیل به موفقیت سازمانی دانشگاه قلمداد می‌شود. ماهیت نظام دانشگاهی، و نقش ظریف و حیاتی آن در تولید و نشر علم، به گونه ایست که بیش از سرمایه فیزیکی و انسانی، متکی بر شبکه های روابط جمعی و گروهی، انسجام میان حرفه‌ای‌های دانشگاهی است. اهمیت حیاتی تولیدات علمی ناب و نشر اندیشه‌های علمی و آزمودنی‌های انسانی در پیوندی ناگسست با باندهای اخلاقی کنشگران عرصه علم قرار می‌گیرد. پوتنام عناصر سرمایه اجتماعی را عوامل انکار ناپذیر در اثربخشی فعالیت های علمی و بویژه مزین شدن آن با اخلاقیات حرفه‌ای قلمداد می‌کند (اندیشمند، 1388).
ضرورت پرداختن به آموزش سطح سوم به عنوان موتور رشد و توسعه انسانی، تربیت فرهیختگان علمی و انتقال آموزه‌های علمی معتبر و موثق به جامعه، در پیوندی تنگاتنگ با اخلاق حرفه ای، بررسی آن در بستر سرمایه اجتماعی را به ذهن متبادر می‌سازد. در این تحقیق محقق در صدد است که به جریان تاثیر و تاثر مولفه‌های دو متغیر سرمایه اجتماعی و اخلاق حرفه‌ای در میان دانشگاهیان بپردازد. براین اساس در فصل حاضر به بیان مسئله تحقیق، ضرورت تحقیق، اهداف، چارچوب نظری، فرضیه ها، تعاریف متغیرها و قلمرو تحقیق پرداخته می‌شود.
1-2) بیان مسئله
دانشگاه مهمترین مکان تولید علم بوده و دو کارکرد اساسی آن یعنی تولید علم و آموزش بر عهده اعضای هیأت علمی دانشگاه است. پایه‌ها و بنیان های کارکردهای دانشگاهی در فرایند جامعه پذیری دانشگاهی نضج یافته و مستحکم می‌گردد. بر این اساس جامعه پذیری دانشگاهی مهمترین فرایند موجود در یک نظام دانشگاهی بوده و نهادینه شدن هنجارها، ارزش ها و اخلاقیات حرفه دانشگاهی، مهمترین ستاده این فرایند است که سنت دیرینه فلسفه معرفت علمی را در کالبد نهاد دانشگاه ساری و جاری می‌گرداند. در عرصه دانشگاهی این فرایند جامعه پذیری با تئوری حرفه گرایی قابل توجیه و تبیین است (قانعی راد، 1385).
نظریه حرفه‌ای شدن1 و حرفه‌ای‌گرایی به عنوان زیر مجموعه‌ای از نظریه اجتماعی2، لزوم ارتباط بین افراد و نهادها با یکدیگر را عنوان می‌کند. در محیط دانشگاه، حرفه‌ای شدن به معنی توانمندی حل مسائل حرفه‌ای دانشگاه، از طریق دانش عمیق و تجارب است. در بعدی دیگر، حرفه‌ای گرایی دانشگاهی، ضمن عطف توجه به لزوم مهارت فنی، مهارت اجتماعی و تاکید بر ارزش ها و نکات اخلاقی از سوی اعضای هیأت علمی، به فرآیندی اطلاق می‌شود که از یک سو از طریق ایجاد ارتباط موثر بین اجتماع علمی، اخلاق کاری مرتبط با آن حرفه را در بین اعضاء تحکیم می‌بخشد و از سوی دیگر با تاکید بر عملکرد مثبت مورد انتظار، موجب ارتقاء منزلت اجتماعی آن حرفه در جامعه می‌گردد ( 2004 ,Dean & Beggs ).
حرفه‌ای شدن در معنای عام خود، مستلزم داشتن دانش عمیق، بصیرت، تعهد، مسئولیت‌پذیری و پاسخ‌گویی فردی به ویژه در تعاملات اجتماعی است و بیش از تاکید بر بهره هوشی3 متکی بر هوش عاطفی4 است؛ زیرا حرفه‌ای‌ها می‌بایست در برقراری ارتباط با دیگران و تاثیرگذاری بر روی آنها از مهارت بالایی برخوردار باشند. پر واضح است که تحصیل این ویژگی ها به سادگی میسر نیست و مستلزم تعلیم و تربیت به ویژه یادگیری مستمر است. در همین راستا بلاک و هامتون (2011) به چهار بعد حرفه گرایی شامل: اخلاق در نقد؛ اخلاق در قضاوت، اخلاق در ارائه خدمت اجتماعی و اخلاق در حرفه اشاره می‌کنند (Hampton & Black, 2011).
مهترین بعد شناخته شده حرفه گرایی در اعضای هیأت علمی دانشگاه اخلاق حرفه ایست. اخلاق حرفه‌ای در دانشگاه، مجموعه‌ای از اصول و استانداردهای سلوک است که رفتار اعضای این نهاد را تعیین می‌کند. در واقع، اخلاق حرفه‌ای دانشگاهی، یک فرایند تفکر عقلانی است که هدف آن محقق کردن ارزش‌های علمی در اجتماع علمی و چگونگی حفظ و اشاعه آن است. هیود و ویگال5 (2009) می‌نویسند: اخلاق حرفه‌ای در دانشگاه، به استدلال اخلاقی و تصمیم گیری اخلاقی حرفه ای‌های دانشگاهی منجر می‌گردد. بدون شک گرایش سازمان ها و موسسات از جمله موسسات تولیدی- تجاری به برقراری ارتباط با محیط‌های علمی با توجه به این مزیت دانشگاهی است. در واقع هدف نهایی سازمان ها از برقراری ارتباط با دانشگاه، ضمن یادگیری، کسب منزلت اجتماعی برای آن موسسه و ایجاد نوعی شهرت است که با اتکا به حرفه‌ای‌های دانشگاهی حاصل می‌گردد (Haywood & Wygal, 2009).
چنین رویکردی به دانشگاه ها و چنین انتظاری به ویژه از اساتید، حرفه‌ای عمل کردن آنها در اجتماع علمی خود، بیش از پیش مورد تاکید قرار می‌دهد. این مهم بویژه در عصر ارتباطات سازمانی، لزوم استقرار سیستم های ملی نوآوری (مثلث دانشگاه- دولت- صنعت) در جوامع فرا صنعتی، کم رنگ شدن اخلاقیات و تعهد در انسان های سازمانی، توجه به ارزش‌های مادی و کسب سود در دنیای کسب و کار، پرداختن به موضوع حرفه گرایی و بویژه اخلاق حرفه‌ای را آشکار می‌سازد. ابعاد اخلاق حرفه‌ای در اعضای هیأت علمی دانشگاه را در چهار بعد حس تعلق به اجتماع علمی، باور به مسئولیت اجتماعی، باور به خودکارایی، مسئولیت پذیری علمی بر می‌شمرد (َArmito et al, 2011). در همین چهار بعد احساس خود تنظیمی، استقلال علمی، تعلق به اجتماع علمی و از خود گذشتگی علمی را در اخلاق حرفه‌ای مورد تاکید قرار می‌دهد, 2011) et al Salminen). رزنیک با استدلالی موشکافانه سرمایه اجتماعی را مولفه حیاتی در شکل گیری اخلاق حرفه‌ای در یک اجتماع علمی خاص معرفی می‌کند. سرمایه اجتماعی به وجود روابط بین نهادها و اشخاص و هنجارهای ناشی از وجود این روابط اطلاق می‌شود و نشان دهنده کمیت و کیفیت کنش‌های متقابل اجتماعی است که از بالاترین نقش در توسعه اقتصادی و منابع انسانی در هر برنامه توسعه و تحول برخوردار است اجتماع علمی متشکل از منابع انسانی فرهیخته و حرفه‌ای اما منزوی و منفک از یکدیگر، فاقد سرمایه اجتماعی است (قانعی راد ،1385).
سرمایه اجتماعی در عرصه دانشگاهی از این جهت از اهمیت برخوردار است که اولا حل مسائل اجتماع علمی را به صورت جمعی میسر می‌سازد و این بیانگر وجود هم افزایی مثبت6 است. ثانیا وجود اعتماد و همکاری مبتنی بر آگاهی، هزینه مبادلات را بر اساس نظریه مبادله7 به حداقل می‌رساند (Jonse, 2oo8).
نهایتاً اگر پذیرفته باشیم که، جامعه امروز جامعه سازمان هاست، مهمترین سرمایه سازمانی دانشگاه، سرمایه‌های فکری آن بوده و نشان دهنده ذخیره بلند مدت سرمایه انسانی و اجتماعی در داخل نظام اجتماعی دانشگاه است که در بهترین شکل تحت عنوان سازمان یادگیرنده تبلور می‌یابد. مهمترین کاربرد سرمایه اجتماعی در دانشگاه، الصاق ویژگی یادگیرندگی و وجود حساسیت به محیط و برقراری ارتباط سازنده با جامعه است. وجود اعتماد، شبکه ارتباطی و هنجارهای علمی، در اعضای یک اجتماع علمی فرایند جامعه پذیری را تسریع نموده و نیل به اهداف مشترک در یک اجتماع علمی را امکان پذیر می‌کند. بر این اساس اخلاق حرفه‌ای می‌تواند در زمینه این سه مولفه تقویت و نهادی شود. مایر و روان نیز در تئوری نهادی شدن با استدلال مشابهی به همشکلی نهادی (ایزومورفیسم) در اجتماع علمی اشاره می‌کنند (امیرخانی و پورعزت، 1387).
سازه سرمایه اجتماعی متشکل از سه بعد ارتباطی، شناختی و ساختاری متصور می‌شود. این سه مولفه متناظر با اعتماد متقابل، زبان مشترک و هنجاردهی و شبکه ارتباطی بوده و در یک اجتماع علمی پایه‌های فرایندهای کاری و حرفه گرایی را تشکیل می‌دهد. با توجه به نقش تعیین گر سرمایه اجتماعی در اخلاق حرفه‌ای اعضای هیأت علمی بویژه افزایش کارایی انتقال دانش، بدلیل ترغیب رفتارهای جمعی، شبکه‌های مشورتی، مشارکت های علمی؛ افزایش توانمندی اعضای هیأت علمی در مشاهده ایده‌ها و تفاوت ها؛ کاهش هزینه‌های کنترل فرایند تولید علم از طریق شکل دهی به اعتماد علمی؛ و نوآوری های فناورانه‌ی بشر دوستانه با اتکا به هنجارهای علمی (Memariyan et al, 2007)، محقق بر آن شده است تا در مطالعه‌ای به کنکاش در مورد ارتباط میان مولفه‌های سرمایه اجتماعی و اخلاق حرفه‌ای اعضای هیأت علمی در واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی استان گیلان بپردازد. بر این اساس سوال اصلی تحقیق را می‌توان چنین مطرح نمود:
چه ارتباطی میان مولفه‌های سرمایه اجتماعی و اخلاق حرفه‌ای اعضای هیأت علمی دانشگاه وجود دارد؟
1-3) اهمیت و ضرورت تحقیق
تقاضاهای روزافزون نسبت به آموزش عالی، نشان از وجود حس جمعی اعتماد، به بالندگی و صعود در کارراهه‌های شغلی در زمینه این نهاد کارساز اجتماعی دارد. محدودیت منابع همراه با افزایش شرایط رقابتی به ویژه در عصر یک پارچگی بازارها و جهانی شدن موجب می‌شود که به هر اندازه ” آموزش عالی” اهمیت کانونی در زندگی، اقتصاد و توسعه جوامع می‌یابد، به همان میزان نیز حساسیت شدیدی نسبت به کیفیت خدمات ارائه شده، روابط و کنش‌های علمی و تولیدات آن پدید آید (Brennan, 2000). ذی نفعان آموزش عالی، چه در سطح بازار کار و سرمایه و بنگاه های صنعتی و خدماتی، چه در سطح دولت و چه در سطح مالیات دهندگان و سایر مشتریان آن، گرچه بقا و توسعه خود را در گرو همکنشی با ” آموزش عالی” برآورد می‌کنند، اما در مقابل، نسبت به اخلاق حرفه‌ای و بستر حقیقت جویی و کنش های اخلاقی آن نیز کنجکاو هستند.
فراستخواه (1385) در مقاله‌ای با عنوان “اخلاق حرفه‌ای علمی رمز ارتقای آموزش عالی” می‌نویسد: نظام اخلاقی حرفه‌ای و آموزش عالی، منعکس کننده‌ی هنجار‌های درونی علمی- حرفه‌ای و احساس تعلق اخلاقی از سوی خود حرفه ای ها و نهادهای تخصصی آنهاست و پایه و اساس آن، خود فهمی حرفه‌ای و عبور از مفهوم معیشتی کسب و کار حرفه‌ای است. این نظام اخلاقی، نه قابل تقلیل به پند و اندرز است و نه موضوع نظارت ها و مراقبت های بیرونی و دستورالعمل های رسمی به ویژه از سوی دولت است. توسعه اخلاق حرفه‌ای و آموزش عالی، مستلزم رویکردی سامانمند و ایجاد زمینه و بسترهای مساعد ساختاری و سازوکارهای انگیزشی است. هنجارها، ارزش ها و منش های اخلاقیات حرفه ای، نه بر اساس الگو‌های فرهنگ سازی از بالا، بلکه با الگوی شیوع و انتشار درونزا در بستر فعالیت‌های خودجوش از سوی انجمن‌های تخصصی، نهادهای حرفه‌ای دانشگاهی و مراکز پژهشی توسعه می‌یابد و کمک می‌کند با اعتلای احساس اخلاقی کنشگران علم و آموزش عالی، پشتوانه‌ای برای فرهنگ خودارزیابی و خود تنظیمی و التزام به کیفیت به وجود بیاید و با درونی شدن ارزش ها و استانداردهای اخلاقی، امکان توسعه درونزای فرهنگ ارزشیابی و ارتقای مداوم کیفیت علم و آموزش عالی تسهیل شود (فراستخواه، 1385). بر این اساس اخلاق حرفه‌ای با سرمایه اجتماعی در کنشی پویا قرار می‌گیرد که فراتر از مناسبات فردی، به کنش های گروهی و اشاعه هنجارهای اخلاقی- حرفه‌ای می‌انجامد (شالباف، 1388).
با توجه به دامنه فعالیت‌های دانشگاه، اخلاق حرفه‌ای در آموزش عالی امری ضروری به نظر می‌رسد و به کارگیری سرمایه اجتماعی بدین منظور می‌تواند امری قابل توجه در ارتقای اخلاق حرفه‌ای تلقی شود. لذا این تحقیق ضروری است زیرا توجه به سرمایه اجتماعی به عنوان عامل ارتقا و بسط اخلاق حرفه‌ای در بستر دانشگاهی پیامدهایی به قرار زیر خواهد داشت:
* ارتقای سطح مبادله اجتماعی و همکاری اعضای هیأت علمی با انجمن های علمی، کمیته‌های تخصصی و جوامع علمی جهانی و پایین آمدن سطح هزینه‌های تبادلات و ارتباطات با دانشجویان و همکاران.
* افزایش میزان اشتراکات علمی کارکنان درون دانشگاه و درک مشترک میان آنان و رهبران دانشگاهی و افزایش ارتباط میان اعضای هیأت علمی و دانشجویان.
* افزایش جریان اعتماد، هنجارهای تحقیق و آموزش و ارتقاء منزلت اجتماعی اعضاء هیأت علمی دانشگاه.
* ایجاد یک الگوی منظم و ساختاری مستحکم از روابط درون دانشگاهی میان همکاران دانشگاهی.
(همان منبع)
1-4) اهداف تحقیق
الف- هدف اصلی:
تعیین ارتباط میان سرمایه اجتماعی و اخلاق حرفه‌ای در اعضای هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی استان گیلان.
ب- اهداف فرعی:
1- تعیین ارتباط میان سرمایه شناختی و اخلاق حرفه‌ای در بین اعضای هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی استان گیلان.

2- تعیین ارتباط میان سرمایه ارتباطی و اخلاق حرفه‌ای در بین اعضای هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی استان گیلان.
3- تعیین ارتباط میان سرمایه ساختاری و اخلاق حرفه‌ای در بین اعضای هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی استان گیلان.
1-5) فرضیه‌های تحقیق
الف- فرضیه اصلی:
1- بین سرمایه اجتماعی و اخلاق حرفه‌ای در اعضای هیأت علمی رابطه معنی داری وجود دارد.
ب- فرضیات فرعی:
1- بین سرمایه شناختی و اخلاق حرفه‌ای در اعضای هیأت علمی رابطه معنی داری وجود دارد.
2- بین سرمایه ارتباطی و اخلاق حرفه‌ای در اعضای هیأت علمی رابطه معنی داری وجود دارد.
3- بین سرمایه ساختاری و اخلاق حرفه‌ای در اعضای هیأت علمی رابطه معنی داری وجود دارد.
1-6) چارچوب نظری تحقیق
چارچوب نظری بنیانی است که تمامی پژوهش بر آن استوار است. این چارچوب شبکه‌ای است منطقی، توصیفی و پرورده مشتمل بر روابط موجود میان متغیرهایی که در پی اجرای فرآیند‌های چون مصاحبه، مشاهده، پرسشنامه، بررسی پیشینه شناسایی شده اند. این متغیرها ناگزیر با مساله پژوهش مربوط اند. در همین جا این نکته آشکار می‌شود که برای یافتن راه حل مساله، پژوهشگر ابتدا باید مساله را به درستی شناسایی کند سپس به شناسایی متغیرهایی که در مساله سهم دارند بپردازد. پس از شناسایی متغیرهای مناسب باید شبکه‌ای از روابط میان متغیرها تدوین شود تا بتوان فرضیه‌های مرتبط با آن را پدید آورد و سپس آزمود. بر پایه نتایج آزمون فرضیه‌ها ( که متضمن تایید یا عدم تایید است ) درجه حل شدن مشکل به یاری یافته‌های پژوهش آشکار می‌شود. بدین ترتیب، چاچوب نظری گام مهمی در فرآیند پژوهش به شمار می‌رود (سکاران، 1388).
همانطور که در بیان مساله ذکر گردیده است، در بررسی عوامل مرتبط با اخلاق حرفه ای، سرمایه اجتماعی به عنوان یکی از عواملی که می‌تواند با اخلاق حرفه‌ای ارتباط داشته باشد مطرح گردیده است.
در پی این مطلب رضاییان و قاضی نوری (1389) بیان می‌کنند که بین سرمایه اجتماعی و اخلاق حرفه‌ای رابطه مستقیمی وجود دارد. به عبارت دیگر آنان اشاره می‌کنند که یکی از عناصر موفقیت سیستم مدیریت توجه به مسائل فرهنگی می‌باشد. در همین رابطه سرمایه اجتماعی و اخلاقیات را در ارتباط با این موضوع قابل طرح می‌باشد. سرمایه اجتماعی، مجموعه‌ای از خصایص و مفاهیم مانند: اعتماد، هنجار‌ها و شبکه هست که تسهیل کننده همکاری اعضاء برای رسیدن به منافع مشترک است. از نشانه قوت سرمایه اجتماعی، افزایش بهره وری نیروی انسانی، هزینه پایین تر تعاملات، نرخ پایین جابجایی، تسهیم دانش و نوآوری بهبود کیفیت محصولات است. اخلاق حرفه ای به مسائل و پرسش های اخلاقی و نیز اصول و ارزش های اخلاقی یک نظام حرفه ای – مانند حرفه پزشکی، حرفه وکالت، حرفه مهندسی و …. می‌پردازد و ناظر بر افعال ارادی حرفه ای ها در حیطه فعالیت های حرفه ای خودشان است. بنابراین داشتن اصول اخلاقی خود از سرمایه اجتماعی به حساب می‌آید (علی زاده اقدام و همکاران، 1390). در این تحقیق سرمایه اجتماعی به عنوان متغیر مستقل بر گرفته از دیدگاه ناهاپیت و گوشال بوده و مولفه‌های آن عبارتند از: (1) سرمایه شناختی (2) سرمایه ارتباطی (3) سرمایه ساختاری (, 1998 Nahapiet & Ghoshal). اخلاق حرفه‌ای متغیر وابسته می‌باشد و ابعاد آن عبارت اند از: (1) مسولیت علمی (2) باور به خودکارایی (3) حس تعلق به اجتماع علمی (4) باور به مسولیت اجتماعی (Armito et al , 2011). لذا با بهره گیری از مطالعات انجام شده و مرور مبانی نظری، مدل تحقیق به قرار شکل زیر ارائه می‌گردد.

1-7) تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرها
1-7-1) متغیر مستقل ( سرمایه اجتماعی )
الف) تعریف مفهومی:
سرمایه‌ی اجتماعی به پیوندها و ارتباطات میان اعضای یک شبکه اجتماعی به عنوان منبعی با ارزش اشاره دارد و از طریق هنجارها و اعتماد متقابل موجب تحقق اهداف اعضاء می‌گردد (قنادان و اندیشمند، 1388).
سرمایه اجتماعی همچنین عبارت است از پیوندهای بین افراد (شبکه های اجتماعی) و هنجارهای اعتماد و کنش و واکنش متقابل که از این پیوندها ناشی می‌شوند (پانتام، 1380).
ب) تعریف عملیاتی:
منظور از سرمایه اجتماعی در این تحقیق میانگین نمرات کسب شده از پاسخ به سوالات 1 تا 12 پرسشنامه سرمایه اجتماعی است. که در سه بعد سرمایه شناختی، سرمایه ارتباطی، سرمایه ساختاری عملیاتی شده است.
1-7-1-1) سرمایه شناختی
الف) تعریف مفهومی:
این بعد در برگیرنده میزان اشتراک کارکنان درون یک شبکه اجتماعی در یک دیدگاه، یا درک مشترک میان آنان است؛ و به ماهیت ارتباطات میان افراد در یک سازمان، پرداخته و شامل موارد زیر می‌گردد: زبان و کدهای مشترک و روایت های مشترک (Nahapiet & Ghoshal,1998).
ب) تعریف عملیاتی:
منظور از سرمایه شناختی در این تحقیق میانگین نمرات کسب شده از پاسخ به سوالات 8 تا 9 پرسشنامه سرمایه شناختی است.
1-7-1-2) سرمایه ارتباطی
الف) تعریف مفهومی:
این بعد ماهیت روابط در یک سازمان را در بر می‌گیرد. به عبارت دیگر، در حالیکه بعد ساختاری بر این امر متمرکز می‌گردد که آیا کارکنان در یک سازمان، با هم در ارتباط هستند یا خیر، بعد ارتباطی بر ماهیت و کیفیت این ارتباطات متمرکز می‌گردد. این بعد شامل اعتماد هنجارها، تکالیف و انتظارات و احساس هویت می‌شود (Nahapiet & Ghoshal, 1998).
ب) تعریف عملیاتی :
منظور از سرمایه ارتباطی در این تحقیق میانگین نمرات کسب شده از پاسخ به سوالات 1 تا 7 پرسشنامه سرمایه ارتباطی است.
1-7-1-3) سرمایه ساختاری
الف) تعریف مفهومی:
این بعد الگوی کلی و روابطی را که در سازمان ها یافت می‌شود در نظر دارد. به عبارت دقیق تر ارتباطی که افراد با یکدیگر در سازمان برقرار می‌کنند را در بر می‌گیرد. یعنی چه کسانی به شما دسترسی دارند و چگونه شما به آنها دسترسی دارید؟ بعد ساختاری سرمایه اجتماعی شامل موارد زیر می‌شود:
1- پیوندهای موجود در شبکه. 2- شکل و ترکیب شبکه. 3- تناسب سازمانی (Nahapiet & Ghoshal, 1998).
ب) تعریف عملیاتی:
منظور از سرمایه ساختاری در این تحقیق میانگین نمرات کسب شده از پاسخ به سوالات 10 تا 12 پرسشنامه سرمایه ساختاری است.
1-7-2) متغیر وابسته ( اخلاق حرفه ای)
الف) تعریف مفهومی:
اخلاق حرفه‌ای یک فرآیند عقلانی شدن ارزش های نهادی یک حرفه خاص بر اثر فرایند جامعه پذیری بوده و هدف اصلی آن حفظ و اشاعه آن در جامعه علمی وسیعتر است (سرمدی و شالباف، 1386).
ب) تعریف عملیاتی:


پاسخ دهید